اللهمّ نَبّهْنی فیهِ لِبَرَکاتِ أسْحارِهِ.. ونوّرْ فیهِ قلبی بِضِیاءِ أنْوارِهِ.. وخُذْ بِکُلّ أعْضائی الى اتّباعِ آثارِهِ.. بِنورِکَ یا مُنَوّرَ قُلوبِ العارفین..
خدایا آگاهم نما در آن براى برکات سحرهایش.. وروشن کن در آن دلم را به پرتو انوارش.. وبکارگیرهمه اعضایم را به پیروى آثارش.. به نور خودت اى روشنى بخش دلهاى حق شناسان..
اللهمّ نَبّهْنی فیهِ لِبَرَکاتِ أسْحارِه
حضرت علي عليه السلام مي فرمايند: سحر اليل شعار المتقين و شيمة المشتاقين.
سحر خيزي و بيداري شب شعار متقين و افراد با تقوي است وسيره افراد مشتاق به لقاء الهي است. از رسول خدا صلي الله عليه و اله وسلم نقل شده كه خداوند خطاب به بندگانش مي فرمايند: اذكروني بعد الغداة ساعة اكف ما اهمك..سحر بياد من باش من مهمات تو را كفايت مي كنم. و بالاسحار هم يستغفرون..سحر گاهان بهترين زمان استغفار است.
سحر خيزي همراه با عبادت نسيب هر كس نمي شود. اين بركات آسان بدست نمي آيد سحر گاهان زمانيست كه حضرت حجة (عج) به مناجات و سحر خيزي بر مي خيزد و سحر خيز هم صدا با حضرتش به دعا و مناجات اقدام مي كند.
امام براي همه امت دعا مي كنند و چه بركتي بالاتر از اين.امام جعفر صادق ع مطلب بسیار گران بهاای دارند . میفرمایند وقتی درطول روز بنده گناه میکند خداوند به او تاشب مهلت مید هد اگر شب سحر خیزشد وتوبه کرد بخشیده میشود.نماز شب ومناجات وطلب مغفرت ضمینه امرزش را فراهم می کند.
امام باقر ع میفرمایند نماز شب سبب امرزش گناهان روز می شود.درمطلبی که از ابن عباس که از راویان معروف ودانشمندان زمان رسول خدا وپسر عم ان حضرت است نقل شده نمازشب خوانها عبادالرحمن معرفی شده اند.جلب رضایت پروردگار را همراه دارد .چهره را درقیامت نورانی میکند فقر را از بین می برد .اب رو واعتبار انسان را زیاد میکند .مرگ ناگهانی را کم میکند بلا را دفع میکندسبب نزول باران می شود .
در سحر خيزي بركاتيست كه در ساير اوقات كمتر بدست مي آيد سحر خيزي روزي را زياد مي كند. احاديث ما مي گويند كه سحر تقسيم روزي مي شود يا صبحگاهان روزي را تقسيم مي كنند.
سحر خيزي و مناجات شبانه گناهان را محو مي كند عبور از صراط را آسان مي كند. تشنگي فرداي قيامت را بر طرف مي كند.
پيامبران و اولياء الهي همه سحر خيز بودند و از سحر خيزي بر مقامات دنيوي و اخروي نائل شدند. بيداري شب همراه نماز و عبادت مخلصانه و بي ريا صاحبش را در قيامت رو سفيد مي كند. نور صورت سحر خيز در محشر همه را متعجب مي كند.
بر پيامبر اكرم (ص) سحر خيزي و نماز شب واجب بود. اگر سحر خيزان و مناجات كنندگان در شب نمي بودند كه در روايات شيوخ ركع ناميده مي شود.
لصب عليكم البلا ئ صبا
خداوند بلا نازل مي كرد سحر خيزان مانع نزول بلا مي شوند.
شخصي از بنياسرائيل به هنگام شب خوابيد بهگونهاي که موفق به نماز شب نشد. هنگامي که بيدار شد خود را ملامت کرد و در خطاب به نفس خويش گفت: .اين محروميت از نماز شب به سبب کوتاهي تو بوده است. خداوند به موسي. ع. وحي کرد که به اين بنده من بگو به سبب سرزنشي که به خودت کردي، ثواب صد سال .کار خير يا نماز شب. را براي تو قرار دادم.
پيامبر اكرم (ص) مي فرمايند: اشرف اصحاب امتي حملة القرآن و اصحاب اليل.
اشراف و شخصيت هاي والا مقام امت من سحر خيزان و شب زنده داران اند.
در بيان ديگري مي فرمايند: دو ركعت نماز در دل شب نزد من از آنچه در دنيا هست و از خود دنيا مهم تر و با ارزش تر است.
حضرت ابراهيم كه خليل الله شد بخاطر ارزش دو عمل بود. سفره دار بودن و نماز شب خواندن.
بهاء و ارزش نماز شب و سحر خيزي در قرآن مثل شب قدر مجهول است بيش از 10 بار در قرآن از سحر خيزي و سحر بحث شده است. به كليات فضائل اشاره شده اما ريز نشده است و قدر آن غير قابل شمارش بيان شده و در روايات به دليل اينكه خود سحر خيزي و بيداري و مناجات محرمانه است. فضيلت و ثواب آن هم نزد خداوند محرمانه است. در بحار مرحوم علامه با نقل حديثي از امام صادق عليه السلام زيان كار معرفي مي كنند كسي را كه از شب زنده داري و سحر خيزي باز بماند.
لا تدع قيام اليل فان المغبون من حرم قيام اليل
زيان كار كسي است كه ترك نماز شب كند.
امام صادق عليه السلام مي فرمايند:
ما من حسنة الا و لها ثواب مبين في القرآن الا صلوة اليل.
در عظمت سحر خيزي همين بس كه خداوند چندين مورد به آن قسم ياد مي كند.
إنَّ الْعَبْدَ لَيَقُوُم فى اللَّيْلِ فَيَميلُ بِهِ النُّعاسَ يَميناً وَشِمالاً وَ قَدْ وَقَعَ ذَقَنَهُ عَلى صَدْرِهِ فَيَأمُرُاللّه ُ تَعالى أبْوابَ السَّماءِ فَتَنْفَتِحُ، ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلائِكَةِ أُنْظُرُوا إلى عَبْدى ما يُصيُبُه فى التَّقَرُبِ إلىَّ بِما لَمْ أفْتَرِضْ عَلَيْهِ راجياً مِنّى لِثَلاثَ خِصالٍ: ذَنْبِاً أغْفِرُهُ لَهُ، أوْ تَوْبَةٍ اُجَدِّدُهالَهُ، أوْ رِزْقاً أزيدُهُ فيْهِ، إشْهَدُوا مَلائِكتَى أنّى قَدْ جَمَعْتُهُنَّ لَهُ. معصوم بزرگوار مي فرمايند وقتي كسي سحرگاهان خواب آلوده براي نماز و دعا و تهجد حركت مي كند خداوند به ملائكه مي فرمايند ببينيد اين سحر خيزي براي او واجب نيست اما بنده من بپا خواست براي امر مستحب .و سه حاجت دارد كه هر سه را بر آورده مي كنم. آمرزش گناهان، قبولي توبه، زياد شدن رزق و روزي.
امام رضا ع می فرمایند :
الملائکه تقسم ارزاق بنی آدم ما بین طلوع الفجر الی طلوع الشمس فمن نام فیما بینها نام عن رزقه، .
مابین طلوع سپیده صبح تا طلوع خورشید ملائکه الهی ارزاق انسان ها را سهمیه بندی می نمایند. هر کس در آن زمان بخوابد، غاقل و محروم خواهد شد .
رهبر معظم انقلاب .در اهميّت نماز شب مى فرمايند.نماز شب بخوانيد و آن هم نماز شب با توجّه ، نماز شبى كه مى فهميد چه مى كنيد، نه نمازى كه در آن توجّه نباشد. نماز شب بايد با توجه و عنايت باشد. اثر نماز شب در شما كه جوان هستيد، بسيار زيادتر از نماز شبى است كه من مى خوانم .
اين اثرات را حفظ كنيد و چيزهايى كه براى هدف و تكاملتان لازم است فرا بگيريد و ايام را از دست ندهيد كه اين ايّام و اين فرصتها قابل بازگشت نيستند.
ونوّرْ فیهِ قلبی بِضِیاءِ أنْوارِه
اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ خدا نور آسمانها و زمين است مثل نور او چون چراغدانى است كه در آن چراغى و آن چراغ در شيشهاى است یعنی تلعلع نور خدا بر همه چیز وهمه کس احاطه دارد.
دردعای کمیل از امیر مومنان ع اموخته ایم که چگونه با خدا مناجات کنیم
وَ بِنُورِ وَجْهِكَ الَّذِي أَضَاءَ لَهُ كُلُّ شَيْءٍ .و به نور ذاتت كه همهچيز در پرتو آن تابنده گشته. .يَا نُورُ يَا قُدُّوسُ يَا أَوَّلَ الْأَوَّلِينَ وَ يَا آخِرَ الْآخِرِينَ.چه قدر شیرین است که قلب انسان به ان نوری روشن شود.که هم نور است وهم قدوس واول است واخر.
وخُذْ بِکُلّ أعْضائی الى اتّباعِ آثارِهِ
حضرت علي عليه السلام در دعاي كميل به كميل مي فرمايند:
اين گونه با خدا سخن بگو
قو علي خدمتك جوارحي و شدد علي العزيمة جوارحي و حبلي الجد في خشيتك و الدوام في الاتصال بخدمتك.
همه جوارحم در خدمت پروردگار باشد. تا آنجا كه مي رسد به اينكه مي فرمايد بطور مدام اين استمرار حفظ شود. ادامه داشته باشد. به اندازه طرفة العيني هيچ كدام از اعضا و جوارحم از خدا غافل نشود و در خدمت غير خدا و عبادت او بكار گرفته نشود. نكند مثلا زبانم در اختيار باشد اما چشمم آزاد يا دستم در اختيار باشد اما زبانم آزاد. يَا رَبِّ ارْحَمْ ضَعْفَ بَدَنِي وَ رِقَّةَ جِلْدِي وَ دِقَّةَ عَظْمِي يَا مَنْ بَدَأَ خَلْقِي وَ ذِكْرِي وَ تَرْبِيَتِي وَ بِرِّي وَ تَغْذِيَتِي هَبْنِي لاِبْتِدَاءِ كَرَمِكَ وَ سَالِفِ بِرِّكَ بِي يَا إِلَهِي وَ سَيِّدِي وَ رَبِّي أَ تُرَاكَ مُعَذِّبِي بِنَارِكَ بَعْدَ تَوْحِيدِكَ وَ بَعْدَ مَا انْطَوَى عَلَيْهِ قَلْبِي مِنْ مَعْرِفَتِكَ وَ لَهِجَ بِهِ لِسَانِي مِنْ ذِكْرِكَ وَ اعْتَقَدَهُ ضَمِيرِي مِنْ حُبِّكَ وَ بَعْدَ صِدْقِ اعْتِرَافِي وَ دُعَائِي خَاضِعاً لِرُبُوبِيَّتِكَ
پروردگارا.بر ناتوانى جسمم و نازكى پوستم و نرمى استخوانم رحم كن.اى كه آغازگر آفرينش و ياد و پرورش و نيكى بر من و تغذيهام بودهاى،اكنون مرا ببخش به همان كرم اولین،و سابقه احسانت بر من،اى خداى من و سرور و پروردگارم، آيا مرا به آتش دوزخ عذاب نمايى،پس از اقرار به يگانگیات و پس از آنكه دلم از نور شناخت تو روشنى گرفت و زبانم در پرتو آن به ذكرت گويا گشت و پس از آنكه درونم از عشقت لبريز شد و پس از صداقت در اعتراف و درخواست خاضعانهام در برابر پروردگاریات،.خلاصه درخوستم از خدا این است که خدایا این مختصر توان مرا در راه اطا عت خودت توقیق ده .چشمم گوشم زبانم فکرم بصیرتم دانشم قدرتم همه وهم دراختیار عبودیت تو باشد
بِنورِکَ یا مُنَوّرَ قُلوبِ العارفین
إنَّ الْعَبْدَ لَيَقُوُم فى اللَّيْلِ فَيَميلُ بِهِ النُّعاسَ يَميناً وَشِمالاً وَ قَدْ وَقَعَ ذَقَنَهُ عَلى صَدْرِهِ فَيَأمُرُاللّه ُ تَعالى أبْوابَ السَّماءِ فَتَنْفَتِحُ، ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلائِكَةِ أُنْظُرُوا إلى عَبْدى ما يُصيُبُه فى التَّقَرُبِ إلىَّ بِما لَمْ أفْتَرِضْ عَلَيْهِ راجياً مِنّى لِثَلاثَ خِصالٍ: ذَنْبِاً أغْفِرُهُ لَهُ، أوْ تَوْبَةٍ اُجَدِّدُهالَهُ، أوْ رِزْقاً أزيدُهُ فيْهِ، إشْهَدُوا مَلائِكتَى أنّى قَدْ جَمَعْتُهُنَّ لَهُ. معصوم بزرگوار مي فرمايند وقتي كسي سحرگاهان خواب آلوده براي نماز و دعا و تهجد حركت مي كند خداوند به ملائكه مي فرمايند ببينيد اين سحر خيزي براي او واجب نيست اما بنده من بپا خواست براي امر مستحب .و سه حاجت دارد كه هر سه را بر آورده مي كنم. آمرزش گناهان، قبولي توبه، زياد شدن رزق و روزي.
امام رضا ع می فرمایند :
الملائکه تقسم ارزاق بنی آدم ما بین طلوع الفجر الی طلوع الشمس فمن نام فیما بینها نام عن رزقه، .
مابین طلوع سپیده صبح تا طلوع خورشید ملائکه الهی ارزاق انسان ها را سهمیه بندی می نمایند. هر کس در آن زمان بخوابد، غاقل و محروم خواهد شد .
رهبر معظم انقلاب .در اهميّت نماز شب مى فرمايند.نماز شب بخوانيد و آن هم نماز شب با توجّه ، نماز شبى كه مى فهميد چه مى كنيد، نه نمازى كه در آن توجّه نباشد. نماز شب بايد با توجه و عنايت باشد. اثر نماز شب در شما كه جوان هستيد، بسيار زيادتر از نماز شبى است كه من مى خوانم .
اين اثرات را حفظ كنيد و چيزهايى كه براى هدف و تكاملتان لازم است فرا بگيريد و ايام را از دست ندهيد كه اين ايّام و اين فرصتها قابل بازگشت نيستند.
ونوّرْ فیهِ قلبی بِضِیاءِ أنْوارِه
اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ خدا نور آسمانها و زمين است مثل نور او چون چراغدانى است كه در آن چراغى و آن چراغ در شيشهاى است یعنی تلعلع نور خدا بر همه چیز وهمه کس احاطه دارد.
دردعای کمیل از امیر مومنان ع اموخته ایم که چگونه با خدا مناجات کنیم
وَ بِنُورِ وَجْهِكَ الَّذِي أَضَاءَ لَهُ كُلُّ شَيْءٍ .و به نور ذاتت كه همهچيز در پرتو آن تابنده گشته. .يَا نُورُ يَا قُدُّوسُ يَا أَوَّلَ الْأَوَّلِينَ وَ يَا آخِرَ الْآخِرِينَ.چه قدر شیرین است که قلب انسان به ان نوری روشن شود.که هم نور است وهم قدوس واول است واخر.
وخُذْ بِکُلّ أعْضائی الى اتّباعِ آثارِهِ
حضرت علي عليه السلام در دعاي كميل به كميل مي فرمايند:
اين گونه با خدا سخن بگو
قو علي خدمتك جوارحي و شدد علي العزيمة جوارحي و حبلي الجد في خشيتك و الدوام في الاتصال بخدمتك.
همه جوارحم در خدمت پروردگار باشد. تا آنجا كه مي رسد به اينكه مي فرمايد بطور مدام اين استمرار حفظ شود. ادامه داشته باشد. به اندازه طرفة العيني هيچ كدام از اعضا و جوارحم از خدا غافل نشود و در خدمت غير خدا و عبادت او بكار گرفته نشود. نكند مثلا زبانم در اختيار باشد اما چشمم آزاد يا دستم در اختيار باشد اما زبانم آزاد. يَا رَبِّ ارْحَمْ ضَعْفَ بَدَنِي وَ رِقَّةَ جِلْدِي وَ دِقَّةَ عَظْمِي يَا مَنْ بَدَأَ خَلْقِي وَ ذِكْرِي وَ تَرْبِيَتِي وَ بِرِّي وَ تَغْذِيَتِي هَبْنِي لاِبْتِدَاءِ كَرَمِكَ وَ سَالِفِ بِرِّكَ بِي يَا إِلَهِي وَ سَيِّدِي وَ رَبِّي أَ تُرَاكَ مُعَذِّبِي بِنَارِكَ بَعْدَ تَوْحِيدِكَ وَ بَعْدَ مَا انْطَوَى عَلَيْهِ قَلْبِي مِنْ مَعْرِفَتِكَ وَ لَهِجَ بِهِ لِسَانِي مِنْ ذِكْرِكَ وَ اعْتَقَدَهُ ضَمِيرِي مِنْ حُبِّكَ وَ بَعْدَ صِدْقِ اعْتِرَافِي وَ دُعَائِي خَاضِعاً لِرُبُوبِيَّتِكَ
پروردگارا.بر ناتوانى جسمم و نازكى پوستم و نرمى استخوانم رحم كن.اى كه آغازگر آفرينش و ياد و پرورش و نيكى بر من و تغذيهام بودهاى،اكنون مرا ببخش به همان كرم اولین،و سابقه احسانت بر من،اى خداى من و سرور و پروردگارم، آيا مرا به آتش دوزخ عذاب نمايى،پس از اقرار به يگانگیات و پس از آنكه دلم از نور شناخت تو روشنى گرفت و زبانم در پرتو آن به ذكرت گويا گشت و پس از آنكه درونم از عشقت لبريز شد و پس از صداقت در اعتراف و درخواست خاضعانهام در برابر پروردگاریات،.خلاصه درخوستم از خدا این است که خدایا این مختصر توان مرا در راه اطا عت خودت توقیق ده .چشمم گوشم زبانم فکرم بصیرتم دانشم قدرتم همه وهم دراختیار عبودیت تو باشد
بِنورِکَ یا مُنَوّرَ قُلوبِ العارفین
جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها يُحَلَّوْنَ فيها مِنْ أَساوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَ لُؤْلُؤاً وَ لِباسُهُمْ فيها حَريرٌ
( پاداش آنان ) باغهای جاویدان بهشت است که در آن وارد می شوند در حالی که با دستبندهایی از طلا و مروارید آراسته اند ، و لباسشان در آنجا حریر است!
وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ إِنَّ رَبَّنا لَغَفُورٌ شَکُورٌ
آنها می گویند: «حمد ( و ستایش ) برای خداوندی است که اندوه را از ما برطرف ساخت پروردگار ما آمرزنده و سپاسگزار است!
حضرت علي عليه السلام مي فرمايند:
فعل الخير ذخيره باقيه؛ كار خير ذخيره دنيا و آخرت است.
عليكم به اعمال الخير فتبادرو؛ برويد بسوي كار خير و تعجيل در كار خير.
اطلبو الخير دهركم؛ پيامبر اكرم (ص) مي فرمايند: تمام عمر بدنبال كار خير برويد... اذا همت بخير فبادر فانك لا تدري ما يحدث؛ شتاب كنيد در كار خير چون نمي دانيد آينده چه خواهد شد.
عواملی که مانع از قبولی اعمال است
ولا تَحْرِمْنی قَبولَ حَسَناتِهِ
نکته سوم عواملی که مانع از قبولی اعمال است
مگر می شود عملی انجام شود و از نتیجه آن محروم شویم؟ آنچه در آموزه های دینی وجود دارد وآن از عواملی است که انسان را محروم از قبولی عبادت می کند عدم خلوص نیت، مقاصد غیر خدائی، نگاه مادی و عدم توکل است. موارد متعددی وجود دارد که می تواند مانع قبولی اعمال شود.
نکته قابل توجه دیگر در این دعا را استمداد و درخواست از خدا است. مگر می شود خواسته به این عظمت را مطرح کرد بدون کمک گرفتن از خداوند. باید فریاد کرد باید صدا زد کمک خواست و چه کسی بهتر از هادی و هدایتگر بسوی دین آشکار و حقیقت دین یعنی ذات اقدس الهی، بنابراین چنین از خدا استمداد می کنیم که یا هادی بسوی حق مبین، این خواسته های من که لازمه و بخشی از دین مبین و از آموزه های آن است را تو که خود هدایتگر این دین هستی عنایت بفرما.
ازطرفی دعا وسیله تقرب به خداست
برخی گناهان موجب جلوگیری از اجابت دعا می شوند و به عبارتی حبس می کنند دعا را که در این رابطه داریم..اَللّـهُمَّ اغْفِرْ لی الذُّنُوبَ الَّتی تَحْبِسُ الدُّعاءَ برخی گناهان سبب محرومیت انسان از قبولی حسنات و برخی نزول بلا را به همراه دارد. اَللّـهُمَّ اغْفِرْ لِی الذُّنُوبَ الَّتی تُنْزِلُ الْبَلاءَ، گناه زمینه یأس ونا امیدی را که خود گناهی بزرگ است فراهم می کند.
در کتاب شریف نهج الفصاحه داریم که پیامبر اکرم (ص) می فرماید کسی که می خواهد خداوند در موقع گرفتاری دعایش را مستجاب کند در وضعیت عادی زیاد دعا کند.یکی از عوامل آسان شدن راه انجام خیرات دعاست دعا در هر حال چه شادی چه غم روح را جلا می دهد دعا عامل فرار شیطان است و وقتی شیطان دور شد راه خیر آسان می شود چون دشمن از سر راه برداشته شده است.
بخش اعظم عمر ائمه و پیامیران به دعا سپری شده است دعا فقط برای استغفار از گناه نیست بلکه وسیله تقرب است که بنده را به خدا نزدیک می کند. هر دعا جایگاه خاص خود را دارد و نمی شود بصورت سلیقه ای و شخصی به دعا نگاه کرد حتی بعضی از دعاها در ساعات خاصی وارد شده است از معصومان که باید رعایت شود. دعای سحر وقت مخصوص خود و سایر ادعیه دیگر و همچنین نمازها هم همین طور وقت خاص و مناسب خود دارد که قطعا حکمتی در آن نهفته است بنابر این برای حصول آن حکمت باید رعایت وقت آن را کنیم تا آن اثر مطلوب خود را در زندگی و نسبت به خواسته ما داشته باشد.
همه امورات عالم در شب قدر اندازه گیری می شود و به تصویب حضرت مهدی (عج) می رسد. شب زنده داری مورد تحسین است. شب قدر می تواند هادی ما بسوی حق مبین باشد شب قدر می تواند شر دشمن را ازما دور کند. شب و روز قدر می تواند قبولی حسنات را برای ما به ارمغان آورد و می تواند حامل برکات باشد.
مولا علی (ع) در عبادت به فرموده امام سجاد(ع) لم یکفر بالله طرفة عین ابدا بود .و در تمام عمر یک لحظه به اندازه چشم برهم زدن از خدا غافل نشدند. این یعنی حظ وافر بردن از عمر این یعنی غرق در برکات الهی شدن .و لحظه ای امان ندادن به شیطان برای ورود به افکار و اعمال و زندگی.. این یعنی همان هدایت واقعی که ان شاء الله نصیب همگان شود.
یا هادیاً الى الحَقّ المُبین.
اگر هدایت وهمایت خدا نباشدبشر بیچاره است
وکفا بربک هادیا و نصیرا. تنها خدای تو برای هدایت و نصرت و یاری تو کافی است. غیر خدا وند چه کسی حق مبین است اولی تر از خداوند حقیقت اشکاری هست. ان الله هو الحق المبین. همانا خداوند حقیقت آشکار و روشن است
روابط عمومی مرکز مباحثات فقهی تبلیغی حضرت جوادالائمه علیه السلام